Kavramsal Alan’lardan [Sefirot] ve bunlara bağlı Mümkün Mânevî Yollar’dan bahsetmiştik. Günümüzün bir problemi de bu yolların [pathways] bütüncül biçimde anlaşılamayışı ve kiliseleşmesidir. Farklı fakültelerin belirginleşmesi ve kendi yol-yordamı geliştirmesi başlı başına olumsuz bir şey değildir, problem buradaki katılaşma, iletişim kopukluğu ve “hepsinin aynı kaynaktan geldiğinin” anlaşılamamasıdır. Keza farklı düşünsel alanlarda uzmanlaşanlar, bir diğerinin Dünya’daki konumunu da anlayabilmeli. Kavga eden küs kardeşler gibi olmamalı.
Başka bir problem de Alan’lar arası seyahat ve göçün anormal karşılanmasıdır. Hâlbuki birbirine “komşu” iki yol arasında göç/geçiş olabilir. Aynı zamanda birisi iki alanda birlikte ilerleyebilir. Veya Alan’lar arası seyahati/Sefer’i esas olarak barındıran Görüş Yolu’nda olabilir (nâdir de olsa). Fakat her türlü, bir şey kesin ki Dünya tek bir alan ile kısıtlanmış değildir – [Tenebrous World] Zulmet Dünyası alanının yanlışlanması ile bu sonuca varılabilir. Keza Şeytanın Yolu da bu Alan’dadır, ve Kur’an bize “… şeytan insanın apaçık düşmanıdır” (İsra/53) bildiriyor.
Ve kullarıma söyle, sözün en güzelini söylesinler, çünkü şeytan aralarını bozar, şüphesiz şeytan insanın apaçık düşmanıdır.
İsra Suresi 53. Ayet
Aynı Zulmet Dünyası alanında bir de (Lord of the Mysteries mitolojisine göre) Zincirlenmiş Yol [Chained Pathway] bulunur. Bunu da Reddiye ile okursak, şunu diyebiliriz: Evet, kısıtlar birer gerçektir; ama şeytana karşı mücadele etmekle yükümlü olduğumuz gibi, zorlukları aşmakla da yükümlüyüz. Hiçbir medenî/beşerî hukukun, insanın Rabb’ine yönelişine kısıt vurma hakkı yoktur. (Şayet ki böyle bir durumda Tek-Gerçek Anarşi’yi benimsemek gerekir. Bir şarkıda dediği gibi: “Zalimin talim ettiği yola minnet eylemem… Rızkımı veren Hüda’dır, kula minnet eylemem…”) Üstelik biz, şeytanın yolunu tutanların bu Dünya’da sebep olduğu bozulmayı/yozlaşmayı arındırabilmek için hep birlikte çalışmalıyız. Birbirimizden haberimiz dâhî yoksa, bunu nasıl yapacağız?
Fakat her bir yolda uzmanlaşmaya vaktimiz olmayabilir. Bir yandan, kendi yolumuzun (örneğin mesleğimizin) detayları, komşu yolları anlamamız açısından bir fayda da sağlamaz. Bunlara üstün olan Görüş Yolu’nun da nâdir olduğunu söylemiştik. O zaman bizim ihtiyacımız olan şey, Kavramsal Alan’ların sembolik açıdan anlaşılabilmeleridir. Eski zamanlarda, tam da bu sebepten mesleklere karşılık gelen Loncalar ve o mesleği temsil eden birer Arma bulunurdu. Mesleklerin birer arketip-imge üzerinden bir Kavramsal Alan’a ve Mânevî Yol’a bağlanması böylece onlara inisiyatik bir nitelik katıyordu.
Şüphesiz, bu çeşit mânevî hiyerarşilerin tesisi de ancak İlim-İdare-Ticaret-İşçilik hiyerarşisinin tesisi ile mümkündür. Ve bununla birlikte, belki de bu Hiyerarşi’yi temelinde mânevî bir değerler sıralaması olarak düşünmek gerekir; yani bir zihniyet meselesi olarak.
Bazı Sebepler
Bu son iki yazıyı, çoğunlukla zihnimde 2. Tablet’i, Alan ve Yol’larını düşünerek yazdım. “Yukarı’dan Aşağı nüzule dayalı bir bilgi sistemi nasıl inşa edilebilir?” sorusuna hitâben. Bundan önce Heidegger’in “Düşünmek Nedir?” başlıklı kitabını okuyordum ve söylediklerinin (Husserl gibi) Görüş Yolu’na ne kadar uygun olduğunu fark ettiydim. Sonuç olarak, Hedigger felsefesini tüm detayları ile zaten inceleyemeyeceğimi, bunun için zamanım olmadığını (daha doğrusu bunun hakkında yazmak için zamanım olmadığını) fark ettim.
Bu (yazdığım) yazı ise, nispeten karışık görünüyor, çünkü önceden bahsedilmiş konseptlere değiniyor. Tüm bunları fazla gören Okuyucu’ya şunu sormak isterim: Başka türlü konuları (kapsamlı bir biçimde) nasıl ilerletebilirim ki? İşte burada biz modern okuyucunun, ben dahil, içine işlemiş bir sorun ortaya çıkıyor: Yazı’yı sanki birer sözcükler bloğu gibi düşünüyoruz. Hâlbuki şu Yazı’da ben, belirli anahtar-kavramları çağırıyorum. Toplamda ortaya çıkan yazı benim için anlamlı, hatta epeyce tekrar bile içeriyor. İlginç biçimde, bu anahtar-kavramları ilk defa gören bir okuyucu bile, onların mânâsı hakkında bir sezgi sahibi olabilir. Sezgininse yönünü şaşırmaması için ayetler ile yönümüzü netleştiriyoruz. (Aslında, felsefenin yönünü şaşırması hakkında da bir yazı yazsam iyi olacak. Hem bu, bu Yazı’da çağrılan Mânevî Alan ve Yolların analiz edilmesini sağlayacaktır.)
31.10.2026