Analiz nedir? Analitik Yol, Sezgi Yolu’nun tamamlayıcısı hükmündedir; yani bu ikisi aynı Kavramsal Alan’ın [Domain, Sefirot] iki “yönü”dür. Bilgi’nin Kavramsal Alan’ında, Sezgi onun özümsenmesini/özümlenmesini ifade ederken, Analiz onun işlenmesini, işleme tâbî tutulmasını ifade eder. Eğer Sezgi, (mesela) bir Sayı’nın Ruh’unun Çağrı’sı ise, Analiz daha ziyade onun adım adım Seyr’idir/Seyr’edilmesi’’dir. Yani birisi onun edinimi/edimi ile alâkalıdır, diğeri ise işlenmesi/işlemi ile alâkalıdır.
Dolayısıyla Analitik olan, Bilgi’nin adım-lı açıklaması veya teşrihidir. Yani Analiz, Manzara’daki “şey’lerin” tekil objeler olarak algılanmasını, ve algılanan bu algı objelerinin [intellectual objects] ilişkilerinin incelenmesi anlamına gelir. Sezgi, Bütüncül Manzara edimi/edinimi iken; Analiz, Bütün’ün içindeki parçaların/(tekil) objelerin algılanması ve Bütün’e tâbî-oluşlarını sağlayan kuuvet’lerin (Zihin’de) tesis edilmesi( eylemi/faaliyeti)dir. Bu bağlamda, demek ki Analiz bir Zihin Faaliyeti’dir. Bu Faaliyet, Zihnî Faaliyet’tir. Algı Nesneleri tesis eder ve bu nesnelerin hem kendi aralarındaki hem de Bütün ile olan ilişkilerini inceler. Bu, genelde, okunabilir ve hatırlanabilir hâle gelmesi için bir Yazım Ortamı’na aktarılır – yani yazılır. Bu şekilde aktarılan Yazı, Düşünsel Adımlama’ların bilgisini barındırır/muhafaza eder.
Rasyonel Akıl [Akl ı Meaş] ancak bu (Düşünsel Adım’ların çoktan inşa edildiği) Yazılmış-Yazım Ortamı’nda hareket edebilir, ve bunun dışına çıkamaz, ötesine geçemez. Aynı zamanda hiçbir yepyeni Varlık Manzarası keşfedemez, çünkü Muhakeme ancak Yazılmış-Yazım’ın yani Bağlam’ın içinde gerçekleşir ve onu aşamaz. Zaten böyle bir amacı ve rolü de yoktur. Muhakeme’nin sağlıklı olması ise, Bağlam’ın içerisinde tutarlı anlamına gelir.
04.12.2025
