Hani Rabb’in meleklere: “Ben çamurdan bir beşer yaratacağım.” demişti.
Sad Suresi 71-77. Ayetler
Onu biçimlendirip, ruhumdan nefhettiğim zaman derhal ona secdeye kapanın!
Bunun üzerine meleklerin tamamı, hep birlikte secde ettiler.
İblis hariç, o büyüklendir ve kâfirlerden oldu
Dedi: “Ey İblis! İki elimle yarattığıma secde etmene mâni (engel) olan nedir? Büyüklük mü taslıyorsun, yoksa Âlî’lerden (Yüce’lerden) mi oldun?”
Dedi: “Ben ondan hayırlıyım. Beni ateşten yarattın ve onu çamurdan yarattın.”
Dedi: “Oradan çık! Sen kesinlikle racimsin (kovuldun/kovulmuşsun).”
İnsan, şu iki eliyle, nasıl bir kılıç inşa edebilir? Önce kılıçtan bahsedelim, sonra onu, yani Zanaat’ın felsefesini genelleştireceğiz İnşAllah.
Kılıç, iki (temel) parçadan oluşur; ve bu iki parça ayrı (inşa) yaklaşımları gerektirir. İlki, kılıcın bıçak kısmıdır ki asıl İşlev gösteren/gören de budur. Bu, kılıcın çelikten yaratılan ve Akış Fikri’nin asıl ön planda olduğu kısmıdır. Anlayan(lar) için, bu hareket ilkesinin yani Allah’ın Hayy İsmi’nin temsili/tecellisidir. Hayy-Kayyum isim çiftenden, (ilk) önce o gelir. Bu, tek-parça bir şeydir, bölünemez veya “eklemleme” ile oluşturulamaz. Tüm materyal “aynı-bir-akış”ın içinde işlenir.
İkinci kısım, kılıcın tutulacak kısmıdır. Elle tutulur yönüdür. Aslında bıçağı olduğu gibi de kullanabiliriz ama bu saf işlev yönü elimizden kayıp gitmeye meyillidir, ve biz her seferinde yeni bir kılıç fırlatmak istemeyiz, bu maliyetlidir. Onun yerine, onun denge noktasını tespit ederiz ve elle tutacağımız kısmını özel olarak bir kabza ile sararız. İşte bu ona sabitlik katarak ve anlayan için Kayyum ismine karşılık gelir.
(Ayet et Kursi’den kılıç yapımını öğrenebilmemiz ne kadar ilginç değil mi? İşte Metafizik bu şekilde Zanaat’a indirilir. Çünkü Yaratılış ve Yazılış’tan sonra artık Üretim’e geçebiliriz. Ve Zanaat’ı Metafiziğe yeniden bağlamak – rabtetmek – ona inisiyatik nitelik katar. Yani o, hayatın içinde Allah’ın Hayy-Kayyum isimlerinin bilinçli bir zikrine dönüşür. Demirci artık sadece demiri değil, bu zikir faaliyeti ile kendi nefsini de işler, disipline eder. Gene anlayan(lar) için, bu Allah katından bir Rahmet’tir. Hamd ancak O’na mahsustur.)
Bu bahsettiklerimiz, Rüya Nazariyatı açısından, Değişken-Sabit Rüya Matrisi olarak tahayyül edilebilir. Bunun örneğini de ileride vermek isterim. Yani, İnsan iki eli ile kendi Rüya’sından nasıl yaratım faaliyeti sergiler/sergileyebilir, nasıl obje/eser [artifact] meydana getirebilir? (Aziz-Kadim olanlar zaten bunu yapmaktadır.)
İnsan iki eliyle Hayalini Rüya’sında nasıl yaratacağını/yaratabileceğini anlarsa, Rahman’ın da iki eliyle nasıl yarattığını anlayabilir. Çünkü Allah, İnsan’ı kendi suretinde yaratmıştır ve insanın sıfatları aslen Rahman’ın (ona lütfen ve emaneten lütfettiği) Sıfatları’dır.
Demek ki dürüst bir çalışma ve Okuma-Yazma-Üretme faaliyeti, en değerli ibadetlerden birisidir. “İnsan için ancak iki eliyle ettiğinin karşılığı vardır.”
Ve her nefse yaptığının karşılığı tam olarak verilir. O, onların yaptıklarını en iyi bilendir.
Zümer Suresi 70. Ayet
Şimdi bunun bir de Sezgi-Analiz, Akış ve (tanımlı) Prosedür kavramları açısından Denge’sini inceleyelim. Ve konuyu yazılım/programlama üzerinden ele alalım.
14.04.2026
