(Şehâdet Âlemi seviyesinden, insanlar tarafında erişilebilen) Mümkün Mânevî Yollar toplam 22 adettir ve (0. dâhil edilerek) 22 Metafizik İlke’ye karşılık gelirler. Bunların her birinin kendi anlam haritası bulunur ve bunlar Tevhid’e (Birlik’e) tâbîdir – birbirlerinden ayrı gayrı değildirler. Mânevî Otorite’lerden bahsetmiştik, bu meşreplerden her biri kendi bilgi edinme stiline sahiptir ve her biri bununla paralel bir ilgi alanı bulur. Âşıklar, Aşk İlkesi üzerinden öğrenir ve Mâşuk’a yönelir, örneğin bunun gibi. Zat Mi’racı’nı gerçekleştirenler birden fazla Büyük Sır [Major Arcana] edinebilir hâle gelirler. Sıfat Mi’racı’nda ise Kişi kendisini İlke ile tanımlar (onunla tanımlanır) ve tanır (onunla tanınır).
Aynı zamanda, Mânevî İsim’ler Kur’an ile Tevhid edilir ve kimsenin onları “ayrık-dışrak bir tanrı” olarak anmasına izin verilmez. Bunlar Misal Âlemi’nde “Rüya’nın Sıfat tanrısı” olarak görülebilir (olsalar da bu bir teşbihtir), ve keza belirli bir Sembolizm üzerinde (ona olan sahipliklerinden/aidiyetlerinden ötürü) Otorite sahibidirler. Tabii ki bu Otorite’nin “dünyevi iktidar” ile uzaktan yakından hiçbir alâkası yoktur ve tamamen İlim ile alâkalıdır. Örnek verelim: Şâfî ismi ile yükümlü bir Tabip, hastaya nasıl tedavi olacağını (iyileşebileceğini) anlatır; inkâr edersen iyileşemezsin, ilmî gerçeklere uyarsan iyileşebilirsin. Tabip’in (Otorite’sinin) “dünyevi iktidar”la bu bağlamda hiçbir alâkası yoktur ve olamaz. Mânevî Otorite (bu şekilde) tamamen İlim düzeyindedir (onu inkâr eden zorunlu sonuçları ile yüzleşir).
Başka bir örnek: Peygamber ne kimseyi cennete taşıyabilir ne de cehenneme atabilir. Ödüllendiren ve cezalandıran, hidâyete erdiren ve dalalete terk eden, Âlemlerin Rabbi olan Allah’tır. Fakat sonuçta O, Peygamber’ini seçmiştir ve Nübüviyyet’in İlm’ini inkâr eden buna adil bir karşılık görür, ona iman eden de buna adil bir karşılık görür, çünkü Allah Adil’dir. Bu kaçınılmaz Bağlam’ın Sırr î Bilgi’si, ve potansiyel senaryo rotaları çeşitlenmelerinin bilgisi, Kader Çarkı’na aittir. Sonuçta, Allah Adil’dir ve kimseye zulmetmez.
Doğrusunu Allah bilir.
20.11.2025
